Terugblik, Naythan onze vierde kandidaat

Naythan was onze vierde gast in het Shelter City programma. Naythan kwam uit Kenia. Ergens uit Kenia. Dat was beter voor zijn veiligheid en daarnaast had hij al jaren geen echte vaste woonplaats meer. Naar zijn familiegrond kon hij niet meer terug. Daar was 9 jaar geleden, op het erf, zijn tweelingbroer vermoord; de moordenaars dachten dat hij Naythan was. Ook Nairobi bleek maar veilig voor de duur van 1 jaar. In januari 2016 werd ’s nachts zijn huis in brand gestoken. De zoveelste bedreiging en aanslag op zijn leven èn dat van zijn vrouw en twee kinderen. Opnieuw werd het gezin verplaatst. En waarom? Omdat zoals Naythan dat met grote stelligheid steeds herhaalde: “I am Naythan, I am a Human Rights Defender’

Wie was/is hij dan? Wat doet hij dan? Naythan werkt veelal alleen, kiest zijn eigen werk. Hij maakt foto’s van geweld, vaak gewelddadig optreden van de politie. Naythan houdt lezingen, hij informeert dorpsbewoners over hun rechten wanneer hun grond door grote bazen ten onrecht van hun afgenomen wordt. Hij spreekt vijf lokale talen dus kan bemiddelen tussen verschillende groepen. Zijn foto’s worden opgevraagd en gebruikt door grote Keniaanse NGO’s die werken aan verbetering van  de mensenrechten in Kenia. Zij zijn het ook  die bij nood direct ingrijpen en Naythan en zijn gezin in veiligheid kunnen brengen. Waarschijnlijk hebben zij ook de aanvraag bij Justice and Peace gedaan.

Naythan had nog nooit in een vliegtuig gezeten. Het moet vreemd voor hem zijn geweest om aan te komen op de universiteit en daar een kantoor, een mobiele telefoon en computer te krijgen. Het moet nog vreemder voor hem zijn geweest om aan tafel te zitten met 6 blanke mensen die vroegen: ‘Hoe kunnen wij de komende maanden jouw veiligheid waarborgen en wat zijn je wensen?’

     

In het begin lachte Naythan vaak, misschien te vaak. Hij was nerveus, kon ’s avonds niet alleen zijn. Iedereen die hij voor het eerst ontmoette vertelde hij over de moord op zijn tweelingbroer. Wanneer hij sprak over het politiegeweld in zijn land werd hij emotioneel. Altijd op zijn hoede, zelfs hier in Maastricht. Een pet met klep zodat zijn gezicht niet volledig zichtbaar was, geen herkenbare foto’s op internet, en een Nederlandse NGO werkzaam in Kenia werd zorgvuldig gescreend tot er een foto van hun met een Keniaanse minister opdook. “No, too dangerous, this man wants to kill me.’ Hij deed een extra cursus bij Justice and Peace over persoonlijke veiligheid. Hij was er heel positief over. Bij zijn vertrek naar Nederland had hij direct zijn telefoonkaart verwijderd en was hij op een Nederlandse telefoon en kaart overgestapt. “Stom!” Zei hij later, “Dat hadden mijn broer en vrouw natuurlijk ook moeten doen.”

Naythan kreeg veel steun en vriendschap van Amnesty International Maastricht. Bij de voorbereiding van zijn lezingen en de dagelijkse zaken zoals boodschappen doen, samen koken, de weg in de stad en naar het University College Maastricht (UCM) leren kennen, helpen met de computer, gezelschap ‘s avonds, een terrasje of naar de film. Hij gaf diverse presentatie zoals bij de vergadering van Amnesty en op de universiteit. Naythan maakte kennis met de burgermeester en bezocht met de contactpersoon van de gemeente het politiebureau en het Asielzoekerscentrum. Hij luisterde aandachtig naar de verhalen van de asielzoekers. Via het Mondiaal Centrum bezocht hij een Human Rights festival in Leiden waar veel mensenrechtenverdedigers uit Tsjaad waren. Hij maakte kennis de leerlingen van het United World College, met life jazzmuziek, de dialogen, fietste, wandelde, lunchte en bezocht de wekelijks Doorgeefwinkel. Er moest wel eens bij hem op gehamerd worden: ‘Naythan dit is een recht, een internationaal recht! Dit is geen generositeit van het Westen.’ Via hen ontmoette hij Ralf, de Limburger die, al jaren wonend in Nairobi, zijn leven niet meer zeker was in Kenia. Naythan was altijd diepbewogen wanneer hij een andere mensenrechtenverdediger herkende.

Op het UCM waar zijn kantoor had, maakte met zijn vriendelijke karakter hij veel vrienden. De studenten organiseerden etentjes, namen hem mee naar feesten, regelden een fiets.

Dankzij een actie van de studenten van het UCM, Amnesty International Maastricht en twee Maastrichtse koren, kon Naythan een eigen nieuwe camera mee naar huis nemen. (bij een van de aanslagen op hem was zijn camera vernield en sindsdien was hij aangewezen op camera’s van anderen)

       

Zijn afscheid speech was indrukwekkend. Hier stond iemand, geschoold, gesterkt, met de zilveren ster van Maastricht in zijn revers,  vastbesloten door te gaan. Zoals hij zei: ‘Being a Human Rights Defender is a choice from the heart, not from the mind.’ Als de mensen om hem heen hem vroegen: ‘Naythan, hoe kunnen wij jou en jullie werk blijven steunen?’ Dan antwoordde hij steevast: ‘Door contact te houden. Voor ons is het belangrijk dat we weten dat we niet alleen staan.’

Vlak voor zijn vertrek terug naar huis sprak hij zijn zoontje van 9 jaar door de telefoon.: ‘Papa, de verhuurder was er weer. Waarom hebben wij geen eigen huis? Ik wil niet dat er een huurbaas langskomt.’ Dit drukte Naythan weer terug in de werkelijkheid. Zijn terugreis plande hij zorgvuldig. Met een bekende taxichauffeur die vanaf het vliegveld in één keer hem naar de huidige woonlocatie van zijn gezin zou brengen. Honderden kilometers. Met Justice and Peace wordt nu gekeken naar een vaste veilige woonplaats voor het gezin in een veilig gedeelte van Kenia.

 

 

Ik wil graag bijdragen

Heb jij een goed idee? of een goed initiatief waarvan je ons op de hoogte wilt stellen? Vul dan het formulier in en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op.

Meer informatie over dit onderwerp